يكشنبه 26 اردیبهشت
نسخه آزمایشی
1400/01/25

روزه‌داری و نکاتی که باید درمورد مصرف داروها بدانید!

روزه‌داری و نکاتی که باید درمورد مصرف داروها بدانید!

با توجه به فرا رسیدن ماه مبارک رمضان افرادی که به دلیل ابتلا به بیماری، دارو مصرف می کنند، قطعا باید نحوه صحیح مصرف داروی خود را در زمان روزه داری بدانند، قطع مصرف و یا جابجایی زمان مصرف دارو به زمان‌های قبل از سحر یا بعد از افطار از نکات ضروری است.

به گزارش ایفدانا، گروه تجویز و مصرف منطقی دارو و اطلاع رسانی فرآورده های سلامت دفتر نظارت و پایش مصرف فرآورده‌های سلامت ملاحظات مصرف دارو در ماه مبارک رمضان را تشریح کرد.

مادران باردار، خانم ها در دوران شیردهی و برخی از بیماری ها مانند دیابت، فشارخون، روده تحریک پذیر، یبوست، زخم های گوارشی (معده و دوازدهه)، اختلالات کلیوی، اختلالات غده تیروئید، بیماری های اعصاب و روان، قلبی عروقی و تنفسی، فرد ملزم است پیش از اقدام به روزه داری، با پزشک معالج خود در خصوص اقدام به روزه داری مشورت کنند.
 
بیماران نباید بدون مشورت با داروساز یا پزشک معالج خود، اقدام به قطع دارو، تغییر یا کاهش دوز مصرفی و یا تغییر زمان مصرف کنند. رعایت نکردن این اصول می تواند منجر به عدم اثربخشی دارو، عدم دستیابی به اثرات درمانی، بروز اثرات جانبی و تشدید بیماری شود. چنانچه فردی به رغم ابتلا به بیماری، پس از مشورت با پزشک معالج، مجاز به روزه‌داری باشد، باید به نکات زیر توجه کنند.

بیماران مبتلا به صرع
بیماران مبتلا به صرع، در معرض خطر تغییر دوز دارو در ایام روزه داری هستند، پزشکان علاوه بر بیماران صرعی که با قطع دارو دچار بازگشت حملات تشنجی می شوند، باید به بیماران مبتلا به آسم که با قطع داروهای استنشاقی و افشانه های تنفسی دچار حملات آسمی می شوند مشاوره دقیق داده و توصیه های لازم را ارائه کنند.  

بیماران با فشار خون بالا
مطالعات به عمل آمده روی داروهای ضد فشارخون نشان می دهد که روزه داری تاثیر خاصی بر اثربخشی این داروها ندارد. البته گاهی اوقات لازم است در مورد داروهای مدر (ادرار آور)، برای جلوگیری از کاهش آب بدن، پزشک اقدام به کاهش دوز این داروها در بیماران روزه دار کنید.
برخی از داروهای ضد التهاب این قابلیت را دارند که دوبار در طول روز مصرف شوند. مصرف این گونه داروها را می توان با مشورت پزشک و داروساز به زمان افطار و سحر موکول کرد.
پزشک معالج، جهت درمان عفونت در بیمار روزه دار، می تواند اقدام به تجویز آنتی بیوتیک هایی کند که به جای چند بار مصرف در طی روز، یک یا دو بار در روز مصرف شوند.
برخی از داروها نیز به شکل «آهسته رهش» در بازار دارویی موجود هستند. در مورد این داروها به جای مصرف سه تا چهار بار در روز، پزشک می تواند داروی آهسته رهش که یکبار در روز تجویز می شود توصیه کنند.
تغییر نحوه مصرف برخی از داروها (از شکل خوراکی به شکل پوستی) در این ایام نیز بنا به تجویز پزشک ممکن است. در صورت وجود این شکل دارویی، به جای مصرف برخی از داروهای خوراکی، پزشک معالج می‌تواند  آنها را به شکل زیست چسب (چسب پوستی دارو در صورت موجود بودن) تجویز کنند.

نکات مهم روزه داری در بیماران دیابتی
هرچند روزه داری برای برخی از مبتلایان به دیابت بنابر تشخیص پزشک معالج می تواند مفید باشد، ولی تغییر خودسرانه دوز دارو و رژیم غذایی در برخی دیگر بسیار خطرناک است. بیمارانی که انسولین مصرف می‌کنند، قبل از اقدام به روزه داری باید با پزشک معالج خود مشورت کنند. در تمامی بیماران دیابتی، کنترل مرتب قند خون و تنظیم آن بسیار مهم است:
نکته بسیار مهمی که در خصوص سلامت بانوان لازم به ذکر است، استفاده خودسرانه از داروهای ضد بارداری ترکیبی مانند LD جهت قطع خونریزی دوران قاعدگی و به منظور کامل کردن روزه در ماه رمضان است. مصرف قرص های ضد بارداری ترکیبی به روشی که منجر به قطع قاعدگی شود، علاوه بر این که چرخه هورمونی مصرف کننده دارو را مختل خواهد کرد، تبعات خطرناکی مانند مشکلات انعقادی خون و یا ایجاد لخته در عروق اندامهای تحتانی و حتی عروق مغزی به دنبال خواهد داشت. خصوصا که این امر با کاهش مصرف مایعات ممکن است تشدید شود.
شیوع این عارضه با افزایش سن و این امر هشداری است برای بانوانی که در سنین بالای 35 سال قرار دارند، دارای اضافه وزن هستند، ترومبوز دارند و یا سیگاری هستند و قصد مصرف داروهای ضد بارداری بدون تجویز پزشک را دارند. لذا توصیه می شود در هر زمینه خصوصاً مصرف دارو با پزشک، یا داروساز مشورت شود.   
 
توصیه های نحوه مصرف داروها در ماه مبارك رمضان
 
  1. در خصوص اقدام به روزه داری و همچنین نحوه مصرف داروها، باید با پزشک و داروساز مشورت کنید.
  2. روزه دار عزيز، چنانچه مبتلا به بيماري خاصي هستيد كه مجبور به مصرف دارو در ايام مبارك رمضان هستید، قبل از هر چيز با پزشك معالج خود مشورت کنید.
  3. در زمان روزه داري هيچگاه وعده هاي دارو را خودسرانه حذف و یا به زمان دیگری موکول نکنید. اين عمل سبب اختلال در روند درمان می شود. مصرف بسياري از داروها را مي توان پس از مشوت با پزشك به زمان سحري يا افطار منتقل کرد.
  4. روزه دار عزيز، چنانچه مبتلا به بيماري مزمن مانند فشارخون، ديابت، بيماري هاي گوارشی، اعصاب و روان، قلبي عروقي، تنفسی و اختلالات كليوي هستید، در این خصوص که آیا روزه داری برای شما بدون اشکال است یا خیر و همچنین در صورت بی خطری، در مورد نحوه مصرف دارو و رژيم غذايي مناسب در ماه مبارک رمضان، با پزشک و داروساز مشورت کنید.
  5. اثربخشي بسياري از داروها، ارتباط مستقيمي با مصرف به موقع آنها در زمان معين دارد. در ايام روزه داري خودسرانه نوبت داروي خود را قطع نکنید.
  6. قطع ناگهاني برخي از داروها به واسطه روزه داری بسيار خطرناك است. درباره قطع داروهاي خود و نحوه استفاده آنها در ماه مبارك رمضان، با پزشك و يا داروساز خود مشورت کنید.
  7. بیماران دیابتی باید پیش از شروع ماه مبارک تحت بررسی پزشکی قرار گیرند. بیماران باید از نظر سطح قند خون، فشار خون، چربی خون، انعقاد خون و بررسی های کلی وضعیت بیوشیمی خون بررسی گردند و بر این اساس رژیم غذایی و دارویی مختص هر بیمار قبل از شروع ماه مبارک تعیین شود.
  8. هم بیماران و هم خانواده فرد مبتلا به دیابت باید در رابطه با خطرات احتمالی تهدید کننده بیمار در ایام روزه داری مورد مشاوره قرار گیرند. همچنین در مورد علائم افزایش و کاهش قند خون، اندازه گیری قند خون، تنظیم وعده های غذایی، فعالیت بدنی و مصرف داروها در ماه مبارک باید آموزش لازم را دریافت کنند. علاوه بر این، روش درمان و اقدامات لازم در صورت بروز مشکل باید به همراه بیمار آموزش داده شود.
  9. استفاده خودسرانه از داروهای ضد بارداری ترکیبی مانند LD در بانوان جهت قطع خونریزی دوران قاعدگی و به منظور کامل کردن روزه در ماه رمضان، تبعات خطرناکی مانند اختلالات انعقادی و ایجاد لخته در عروق اندامهای تحتانی و حتی عروق مغزی به دنبال خواهد داشت.
  10. لازم به ذکر است که دریافت واکسن کووید-19 منافاتی با روزه داری ندارد اما رعایت چند نکته برای افرادی که در گروه اولویت برای دریافت واکسن کووید-19 در ماه مبارک رمضان هستند، ضروری است:
با توجه به هم زمانی واکسیناسیون بیماری کووید-19 با روزه داری و احتمال بروز مواردی مانند ایجاد لخته در عروق (حوادث ترومبوآمبولیک، ترومبوز سینوس وریدی مغز) به ویژه در افراد جوان، توصیه می شود جهت مرتفع گرداندن خطرات قابل اصلاح برای مشکلات ایجاد لخته در عروق (ترومبوز)، به هیچ عنوان از داروهای هورمونی (داروهای ضد بارداری خوراکی، داروهای استروژنی، استروئیدهای آنابولیک و ...) به صورت خودسرانه استفاده نشود.
 
 با توجه به احتمال بروز واکنش های ازدیاد حساسیت سریع بعد از تزریق هر واکسنی، توصیه می شود حتی الامکان فردی که واکسن کووید-19 را دریافت می نماید، در روز تزریق واکسن دچار کمبود مایعات بدن نباشد و روزه داران ترجیحا قبل از دریافت واکسن، سحری را میل کرده باشند.
 
 در صورت بروز واکنش های ازدیاد حساسیت سریع (سرگیجه، افت فشار، تورم صورت، گرفتگی صدا، بثورات پوستی خارش دار گسترده) بعد از تزریق واکسن حتما به مرکز درمانی مراجعه شود. تا زمان مراجعه بیمار به مرکز درمانی، جهت حفظ مایع داخل عروقی، پاهای بیمار بالا نگاه داشته شود.
 
 برای کنترل درد عضلانی و درد استخوانی و مفاصل (میالژی و آرترالژی) بعد از تزریق واکسن کووید-19 ، روزه داران می توانند از شیاف استامینوفن و یا شیاف داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (تحت نظر پزشک) استفاده کنند.


شناسه خبر : 18181
امتیاز شما برای این خبر: