دوشنبه 30 فروردین
نسخه آزمایشی
1399/12/14
کارشناس دارویی دانشگاه علوم پزشکی همدان؛

توزیع و خرید و فروش قرص برنج در سطح کشور ممنوع است

توزیع و خرید و فروش قرص برنج در سطح کشور ممنوع است

دکتر مجید حنیفه کارشناس دارویی دانشگاه گفت:دفتر نظارت و پایش مصرف فرآورده های سلامت، سازمان غذا و دارودر خصوص مرگ و میر ناشی از قرص برنج ابراز داشت است خرید و فروش قرص برنج در سطح کشور ممنوع است.

به گزارش ایفدانا و به نقل از  روابط عمومی معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی همدان، دکتر مجید حنیفه کارشناس دارویی دانشگاه گفت:دفتر نظارت و پایش مصرف فرآورده های سلامت، سازمان غذا و دارودر خصوص مرگ و میر ناشی از قرص برنج و راه های پیشگیری از آن توضیحات ارزنده ای را ارائه کرده است که به سمع و نظر هموطنان عزیز می رساند.

 
استفاده صحیح، علمی و منطقی از سموم  دفع آفات برای مصارف کشاورزی، باعث افزایش کمی و کیفی محصولات از طریق نابودی آفات شده و نقش بسیار مهمی در راستای تأمین غذای مورد نیاز انسان دارد. البته باید توجه کرد که استفاده نادرست از این سموم میتواند منجر به بروز انواع مسمومیت های حاد و مزمن درانسان و یا بروز آلودگی های زیست محیطی و نابودی گونه های گیاهی و جانوری مفید شود.

 
یک گروه از عوامل دفع آفات که به علت اثربخشی زیاد و قیمت ارزان به عنوان جونده کش در برخی از کشورهای جهان، ازجمله ایران مورد استفاده قرارگرفته اند، فسفیدهای فلزی مانند فسفیدآلومینیوم، فسفیدروی، فسفیدکلسیم و فسفید منیزیوم هستند.

 
فسفیدهای فلزی به عنوان عوامل آفت کش، معمولا به اشکال مختلفی مانند قرص، پودر، بلانکت و طعمه تهیه و مورد استفاده قرار می گیرند. در اثر تماس این ترکیبات با رطوبت موجود در هوا یا محصولات کشاورزی، گاز فسفین آزاد می شود که گازی بسیار سمی است. این گاز حتی در غلظت های پایین کشنده بوده و به همین دلیل فسفید آلومینیوم برای کنترل و از بین بردن حشرات و آفات انباری محصولاتی مانند برنج و غلات در سوله ها مورد استفاده قرار می گیرد.

 
نکته بسیار مهم آن است که بسیاری از موارد مرگ ناشی از قرص برنج در اثر تنفس گاز سمی آزاد شده از کیسه های حاوی غلات یا حبوباتی بوده است که دانسته یا ندانسته، برای دفع آفات، در داخل کیسه قرص برنج قرارداشته است و در داخل منزل نگهداری شده است.

 
به نقل از سازمان پزشکی قانونی کشور، بطور کلی سم فسفید آلومینیوم یا همان قرص برنج، در سالهای تاخیر منجر به مرگ 800 تا 900 تن از هموطنانمان شده است. بیش از نیمی از موارد مرگ و میر ناشی از مسمومیت با سموم دفع آفات ناشی از قرص برنج بوده است.
واضح است که حتی یک مورد مسمومیت با قرص برنج هم نباید مشاهده شود. چراکه توزیع و خرید و فروش این سم در سطح کشور ممنوع می باشد و از سال 1390 قرص برنج از جانب ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، کالای ممنوعه اعلام شده است و خرید و فروش و استفاده آن مشمول مجازات است.
 
در انتهای سال 1396 وزیربهداشت از رئیس قوه قضائیه درخواست گردند تا با عرضه کنندگان این سم قاچاق به شکل جدی برخورد شود و افرادیکه این ماده سمی را در اختیار متقاضیان قرار می دهند، در مرگ ناشی از مسمومیت مصرف کنندگان سم شریک محسوب شوند و عواقب قانونی و مجازات ناشی از آن را بپذیرند.

 
در حال حاضر قاچاق قرص برنج همچنان در دسترس وجود دارد و بی اطلاعی و بی توجهی خانواده ها نسبت به خطرات ناشی از مصرف خانگی این سم، موجب شده است که متاسفانه کشور ما یکی از معدود کشورهایی باشد که در سطح دنیا مرگ ناشی از این سم در آن گزارش شده است.
 

سم فسفید آلومینیوم تنها به صورت محدود با کاربرد کشاورزی، درسایر انواع فرمولاسیون ها و تحت نظارت کارشناسان ذیصلاح و تنها بعد از اخذ مجوزهای لازم مثلا توسط سیلوهای نگهداری غلات و حبوبات استفاده میشود.

 
 
به علت تمایل کشاورزان به مصرف این سم جهت نگهداری محصولات به ویژه در مصارف خانگی یا نیمه صنعتی و در اثر ناآگاهی جامعه و تقاضای این سم، قاچاق این فرآورده از کشورهای همسایه و بازار سیاه این سم در کشور وجود دارد؛ به طوری که در بسیاری از موارد، فروش این سم در بازار سیاه و غیرقانونی گزارش شده است. عرضه فرم قرص سم فسفید آلومینیوم یا قرص برنج در فروشگاه های عرضه کننده سموم دفع آفات نباتی و همچنین عطاریها، تخلف محسوب می شود و مشمول مجازات است.

 
فرآورده های دورکننده آفات برنج و دیگر غلات که جهت مصارف خانگی طراحی و تولید میشوند، اکثرا حاوی عصاره سیر، تالک و نمک طعام بوده و ممکن است با نام قرص سیر یا قرص برنج معرفی شوند، اما از آنجایی که فاقد ماده سمی فسفید آلومینیوم هستند، کاملا بیخطر بوده و به صورت قانونی به فروش می رسند. این قرص ها که به عنوان قرص برنج با منشاء گیاهی شناخته میشوند، فاقد اثرات سمی وکشنده برای انسان بوده و مصرف آن در انسان بی خطر محسوب میشود.
 
 
مسمومیت با قرص برنج در ایران بیشتردررده سنی 20 تا 40 سال بوده و بیشتر آنها به قصد خودکشی بوده اند.
از میان 155520 مورد مسمومیت گزارش شده از 59 دانشگاه علوم پزشکی کشور در سال 1397،  2253 مورد مربوط به مسمومیت با قرص برنج بوده است. که 44/1 درصد از کل مسمومیت ها را شامل می شود.
 
 از میان 168851 مورد مسمومیت گزارش شده از 57 دانشگاه علوم پزشکی کشور در سال 1398 ، 2036 مورد مربوط به مسمومیت با قرص برنج بوده است. که 2/1 درصد از کل مسمومیت ها را شامل می شود.
از میان 83553  مورد مسمومیت گزارش شده از 57 دانشگاه علوم پزشکی کشور در نیمه نخست سال 1399 ، 822 مورد مربوط به مسمومیت با قرص برنج بوده است. که 1 درصد از کل مسمومیت ها را شامل می شود.
 
 
بیشترین تعداد مسمومیت های ناشی از قرص برنج که به بیمارستانها مراجعه شده است، مربوط به دانشگاه های شهر تهران و همچنین مناطق کشاورزی مانند گیلان، مازندران، شیراز، لرستان، مشهد، تبریز، اردبیل وارومیه بوده است و دیگر دانشگاه ها مقادیر کمتری میباشد. بر اساس گزارش های سازمان پزشکی قانونی کشور مرگ های ناشی از مسمومیت با قرص برنج در سال های اخیر افزایش یافته است. مرگ در مردان تقریبا دو برابر زنان بوده و بیش از نیمی از مرگ و میرها ناشی ازسموم دفع آفات، به دلیل تماس با قرص برنج بوده است.
 
 
شایع ترین علایم و نشانه های بالینی مسمومیت با قرص برنج عبارتند از بی اشتهایی، بی قراری، تحریک پذیری، گیجی، سرگیجه، لرزش، دوبینی، عدم تعادل، تنگی نفس، دردهای شکمی، تهوع، استفراغ، در پاره ای موارد استفراغ و یا مدفوع  سیاه رنگ، تعریق، ضعف و بیحالی، افت شدید فشارخون، کاهش برون ده قلبی، اختلال در ضربان قلب، خیز ریوی، سیانوز، اختلالات و آسیب های کلیوی، زردی، بزرگی کبد و طحال، فلج روده ای، تشنج و کاهش رفلکس ها، نشانگان زجر تنفسی حاد، آسیب کبدی، اختلالات خونی، اختلالات الکترولیتی، اختلال در تعادل اسید – باز و شوک. درضمن ممکن است بوی سیر و یا ماهی گندیده از تنفس بیمار استشمام شود. بیشتر مرگ و میر ها در خلال 12 تا 24 ساعت اولیه مسمومیت اتفاق افتاده و معمولا ناشی از ایست قلبی است. مرگ ومیر بعد از 24 ساعت اغلب ناشی از نارسایی کبدی و کلیوی است.

 
با توجه به این که نگهداری نامناسب این ترکیب در شرایط نامناسب و مکان های مرطوب، با افزایش احتمال آزادسازی گاز سمی فسفین از قرص ها همراه است، استنشاق گاز سمی متصاعد شده از این آفت کش نیز می تواند درانسان کشنده باشد. گزارش های بدست آمده درسالهای اخیر حاکی ازمرگ اعضای خانواده، در اثر استنشاق تدریجی گاز حاصل از قرص برنج داخل کیسه های برنج در گوشه اتاق و یا مرگ کودکان ناشی از استنشاق تدریجی گاز حاصل از قرص برنج موجود در کیسه های حبوبات در اتاق مجاور محل خواب دو کودک می باشد.

 
به طور کلی باید از نگهداری این فرآورده در خانه جدا خودداری کرد. باتوجه به سمیت بالا، غیرقانونی بودن خرید و فروش و نداشتن کاربرد خانگی قرص برنج در کشور، مهمترین گام جهت پیشگیری از بروز مسمومیت های کشنده با این آفتکش، افزایش آگاهی عموم مردم جامعه از خطرات این سم و خودداری از هرگونه خرید، نگهداری و بکارگیری آن در جهت مصارف خانگی است. در عین حال توصیه میشود که در صورت مسمومیت اتفاقی یا تعمدی با قرص برنج، مصدوم باید بدون اتلاف وقت به بیمارستان منتقل شود.
 
 
 



شناسه خبر : 18057
امتیاز شما برای این خبر: